Hiện nay, nhiều người dân trên địa bàn huyện Hiệp Hòa còn băn khoăn không biết lựa chọn trồng cây gì đem lại hiệu quả kinh tế cao và có thị trường tiêu thụ ổn định. Trong khi đó thị trường tiêu thụ tự do thường bị các tư thương ép giá, quy luật được mùa mất giá, mất mùa được giá đã làm cho không yên tâm sản xuất. Bởi vậy năm 2014, Trung tâm Khoa học và Công nghệ huyện Hiệp Hòa phối hợp với UBND xã Lương Phong xây dựng mô hình công thức luân canh cây trồng có hiệu quả kinh tế cao theo hướng sản xuất hàng hóa.

Mô hình được thực hiện ba vụ trong một năm tại 03 thôn Sơn quả 1, Sơn quả 2 và Sơn quả 5 theo công thức luân canh 3 vụ/năm là: Cây ngô giống LVN 595 - Cây lúa thuần ngắn ngày năng suất cao CXT30 - Cây bí đỏ chế biến Goldstar 998. Trong đó, vụ xuân trồng cây ngô giống LVN595 với quy mô thực hiện là 6 ha; vụ mùa gieo cấy giống lúa ngắn ngày năng suất cao CXT30 với quy mô 10 ha và vụ đông trồng cây bí đỏ Goldstar 998 trên diện tích 13 ha. 

Chị Nguyễn Thị Xuyền, thôn Sơn quả 5 phấn khởi cho biết: “Gia đình tôi có có 8 sào ruộng. Khi thôn triển khai công thức mới tôi đã mạnh dạn đăng ký đưa 4 sào vào áp dụng. Qua theo dõi thấy, áp dụng công thức luân canh mới không tốn nhiều công lao động, nhất là cây bí đỏ, vừa dễ làm, ít sâu bệnh, chi phí tương đương như cây khoai tây nhưng tiêu thụ sản phẩm dễ dàng hơn và lãi suất cũng cao hơn. Sản xuất theo công thức luân canh này thu lãi cao hơn 50 triệu đồng/ha so với công thức cấy lúa xuân Khang dân 18 - cấy lúa mùa Khang dân 18 - trồng ngô đông trước đây chúng tôi vẫn thường làm”.

Các hộ dân tham gia vào sản xuất công thức luân canh cho hiệu quả kinh tế theo hướng hàng hóa được hỗ trợ 100% giá giống, 50% giá phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Ngoài ra còn được tập huấn chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, được cấp phát tài liệu về quy trình gieo trồng cho các hộ dân tham gia mô hình. Ông Lưu Văn Trường, Trưởng thôn Sơn quả 5 cho hay: “Căn cứ vào đặc tính của từng giống cây trồng và lịch gieo trồng thời vụ ở địa phương, chúng tôi xây dựng và chỉ đạo bà con gieo trồng các loại cây trồng trong khung thời vụ tốt nhất. Vì vậy hiệu quả kinh tế thu được khá cao, ai cũng phấn khởi, vui mừng.”

Theo ông Lưu Văn Duẩn, Phó Giám đốc Trung tâm Khoa học và Công nghệ huyện Hiệp Hòa, cây ngô LVN595 có dòng bố C7N sinh trưởng khỏe, bông cờ to, dài, thời gian tung phấn dài; dòng mẹ C89N có thời gian phun râu ngắn, tập trung. Đây là những đặc điểm rất tốt cho quá trình tung phấn và thụ phấn ngô. Ngoài ra nó còn giảm bớt được công lao động cho người dân. Cả hai dòng đều thuộc dạng hình cao cây, chiều cao trung bình 170 cm - 200 cm. Thời gian sinh trưởng từ 115 - 120 ngày. Giống lúa CXT30 là giống lúa có khả năng sinh trưởng khỏe, thân cây to, lá to, dày và đặc biệt khả năng đẻ nhánh khỏe, bông lúa to và dài. Cây có chiều cao trung bình, đặc biệt là thời gian sinh trưởng ngắn 90 - 92 ngày trong vụ mùa. Đây là lợi thế rất lớn cho việc gieo trồng một số cây vụ đông. Cây bí đỏ Goldstar998 là giống có khả năng sinh trưởng khỏe, chịu rét trung bình, quả có khối lượng khá to (so với bí cùng chủng loại) đặc biệt là chất lượng quả ăn rất ngon và thơm. Thời gian từ khi trồng đến khi thu hoạch từ 100-105 ngày. Như vậy công thức luân canh cây trồng trên đã cho thu nhập và hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn so với hai công thức đang được sản xuất đại trà tại địa phương là công thức luân canh cấy lúa xuân Khang dân 18 - cấy lúa mùa Khang dân 18 - ngô đông và công thức cấy lúa xuân Khang dân 18- cấy lúa mùa Khang dân 18- Khoai tây vụ đông.

Ông Lưu Quang Hán, Chủ tịch UBND xã Lương Phong khẳng định: "Hiện nay, xã đang đẩy mạnh quy hoạch và triển khai xây dựng nông thôn mới, ngoài việc xây dựng mới, cải tạo kết cấu hạ tầng cơ sở, dồn điền đổi thửa… thì việc nghiên cứu điều kiện đất đai, tham khảo các mô hình sản xuất trong và ngoài xã để tổ chức thực hiện các công thức luân canh theo thực tế tại địa phương như ở các thôn Sơn quả 1, Sơn quả 2 và Sơn quả 5 là rất cần. Đây là một nội dung quan trọng trong việc quy hoạch, xây dựng nông thôn mới của xã theo hướng vừa thiết thực vừa có hiệu quả bền vững”. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục tạo điều kiện và khuyến khích các địa phương chủ động liên kết với các đơn vị triển khai mô hình sản xuất mới, cách làm sáng tạo và phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương, từ đó góp phần nâng cao đời sống kinh tế và đời đống tinh thần cho người dân địa phương. 

Bài, ảnh: Mai Anh 

Đài Truyền thanh Hiệp Hòa