Với mục tiêu nâng cao khả năng sinh trưởng và phát triển của bò lai hướng thịt trong nông hộ, nâng cao hiệu quả chăn nuôi, tăng tỷ lệ thịt bò móc hàm và chất lượng thịt bò trước khi giết thịt, đồng thời lai tạo được giống bò lai hướng thịt có chất lượng cao tại địa phương để nhân ra diện rộng, năm 2014 được sự hỗ trợ của UBND tỉnh Bắc Giang, Sở Nông nghiệp và PTNT, Trung tâm KNKN phối hợp với Trạm Khuyến nông các huyện Hiệp Hoà, Lạng Giang, thành phố Bắc Giang triển khai mô hình chăn nuôi bò lai hướng thịt và lai tạo giống.

Trong quá trình triển khai mô hình, Trung tâm KNKN chủ động phối hợp với Trạm Khuyến nông huyện Hiệp Hoà, UBND các xã Thái Sơn, Hoàng An tổ chức họp dân, phổ biến các nội dung triển khai cụ thể, chọn ra được 03 hộ tiêu biểu, nhiệt tình tham gia mô hình. Hộ tham gia mô hình đều là những hộ có chuồng trại chăn nuôi cao ráo, sạch sẽ, thoáng mát và có đủ điều kiện kinh tế tham gia đóng góp vốn đối ứng. Trung tâm KNKN ký hợp đồng với 03 cán bộ dẫn tinh viên có tay nghề cao, đã và đang làm công tác thụ tinh nhân tạo trên địa bàn 3 huyện. Từ đó lựa chọn được 103 hộ có bò cái đủ điều kiện tham gia phối giống. Trung tâm hỗ trợ mỗi hộ nông dân tham gia nuôi bò lai F1 BBB 60% giá giống, tương đương với 13.500.000 đồng/1 con bò lai F1 BBB. Các hộ nông dân có bò cái tham gia phối tinh được Trung tâm hỗ trợ 80% giá mua tinh, tương đương 360.000 đồng/1 liều tinh BBB và 184.000 đồng/1 liều tinh Brahman đỏ của Mỹ. Ngoài ra với mỗi cán bộ dẫn tinh viên khi tham gia phối tinh nhân tạo cho đàn bò cái được Trung tâm hỗ trợ tiền công phối giống và khám thai là 100.000 đồng/1 lần phối. 

Xác định đây là mô hình mới đưa vào thử nghiệm nên việc chọn hộ chọn điểm tham gia mô hình rất khắt khe. Vì vậy, Trung tâm KNKN đã ký hợp đồng với 01 cán bộ kỹ sư chăn nuôi thú y thực hiện chỉ đạo kỹ thuật chăn nuôi bò lai hướng thịt và lai tạo giống tại huyện Hiệp Hoà. Trong quá trình thực hiện, cán bộ kỹ thuật của Trung tâm cùng cán bộ của Trạm Khuyến nông các huyện thường xuyên kiểm tra, đôn đốc bà con nông dân việc nuôi dưỡng chăm sóc bò lai F1 BBB và nhắc nhở các dẫn tinh viên chọn bò cái khỏe mạnh tham gia phối tinh. Sau 6 tháng triển khai, mô hình đạt được các yêu cầu kinh tế kỹ thuật đề ra, trong đó bò lai F1 BBB đạt trọng lượng từ 325 kg – 350 kg, tăng trọng bình quân đạt từ 22-25 kg/con/tháng; bò cái tham gia phối tinh tỷ lệ có chửa đạt 55% đối với bò BBB và đạt từ 73% - 75% đối với bò Brahman. Như vậy, so sánh với chăn nuôi bò lai hướng thịt và lai tạo giống trên địa bàn Hà Nội do Công ty MTV Giống Gia súc Hà Nội triển khai thì tỷ lệ phối giống có chửa và tăng trọng bình quân của bò lai F1 BBB tương đương nhau.

Qua kết quả thu được từ mô hình chăn nuôi bò lai hướng thịt và lai tạo giống, chúng tôi rút ra một số kết luận như sau: Bò lai F1 BBB có tính thích nghi cao, phù hợp với điều kiện chăn nuôi của tỉnh ta. Tuy nhiên để đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng cho sự sinh trưởng và phát triển của giống bò này nên triển khai đối với các hộ có điều kiện chăn nuôi thâm canh, đặc biệt có diện tích đất nông nghiệp để trồng các giống cỏ ó năng suất cao làm thức ăn thường xuyên, dự trữ cho bò. Đối với công tác lai tạo giống bò bằng tinh bò BBB không nên triển khai trên diện rộng mà chỉ triển khai trên những hộ có bò cái lai zêbu đủ tiêu chuẩn tham gia phối giống, còn đối với công tác lai tạo giống bò Brahman đỏ có thể triển khai nhân rộng mô hình trên địa bàn các huyện, thành phố.. 

Mô hình là một hướng đi mới trong chăn nuôi bò trên địa bàn tỉnh bởi không những mang lại hiệu quả cao về kinh tế, xã hội mà còn tạo được sản phẩm có chất lượng cao. Mô hình từng bước góp phần làm thay đổi tập quán chăn nuôi nhỏ lẻ, hiệu quả thấp sang áp dụng những tiến bộ kỹ thuật mới vào sản xuất theo hướng bền vững, hiệu quả.

Bài, ảnh: Nguyễn Thị Thanh