Vải thiều là một trong những cây ăn quả chủ lực của huyện Lục Ngạn với diện tích đạt gần 18.000 ha. Trong những năm qua, cây vải đã góp phần rất lớn vào việc xóa đói, giảm nghèo và phát triển kinh tế xã hội của huyện.

Tuy nhiên trong những năm gần đây vải thiều chín liên tục bị rớt giá, hiệu quả kinh tế từ việc trồng vải giảm mạnh nên các hộ trồng vải trong huyện ít quan tâm đến việc đầu tư chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh cho cây. Đặc biệt do thói quen sử dụng phân bón mất cân đối, chăm bón muộn, tình trạng sử dụng phân đơn để bón cho vải còn khá phổ biến làm thất thoát phân bón do bị xói mòn, rửa trôi, hiệu quả sử dụng phân bón giảm mạnh dẫn đến năng suất vải đạt thấp. Mặt khác, trên thị trường phân bón hiện vẫn còn những tồn tại nhiều loại phân bón kém chất lượng, phân bón giả vẫn đang lén lút lưu hành. Những hạn chế trên đã ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất của nông dân đồng thời còn làm giảm uy tín của các doanh nghiệp chuyên sản xuất, kinh doanh phân bón chất lượng tốt.

Để lựa chọn ra loại phân bón có chất lượng, đáp ứng được đầy đủ nhu cầu về dinh dưỡng trong suốt quá trình sinh trưởng và phát triển của cây vải thiều, phù hợp với điều kiện đất đai trên địa bàn huyện. Tháng 6/2015, Trung tâm KN phối hợp với Công ty CP Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao triển khai mô hình bón phân khép kín NPK5.10.3 và NPK12.5.10 Lâm Thao với quy mô 01 ha (300 cây) tại thôn Chão Mới, xã Giáp Sơn, huyện Lục Ngạn và diện tích đối chứngsử dụng phân bón đơn. 03 hộ tham gia được hỗ trợ 100% phân bón với định mức 1,5 tấn/ha phân NPK 5.10.3 và 2,1 tấn/ha phân NPK 12.5.10; đồng thời cử cán bộ chuyên môn theo dõi, hướng dẫn quy trình kỹ thuật. Sau một năm triển khai thực hiện, Trung tâm KN tổ chức nghiệm thu đánh giá kết quả mô hình. Ông Hà Đức Thảo - Phó trưởng phòng Khuyến nông trồng trọt, Trung tâm KN cho biết, mặc dù bị ảnh hưởng nhiều của thời tiết song nhờ sự chủ động chăm sóc, bón phân hợp lý của bà con địa phương nên tỷ lệ ra hoa, đậu quả của vải vẫn đạt khá. Trong đó 03 hộ sử dụng bón phân NPK 5.10.3 và NKP12.5.10 Lâm Thao khép kín, cây vải cho năng suất cao hơn vườn đối chứng 02 tấn/ha và đạt 18 tấn/ha. Giá bán quả vải 25 nghìn đồng/kg, cao hơn 1.000 đồng/kg, đem lại lợi nhuận 68 triệu đồng/ha.

Là một trong những hộ tham gia mô hình, ông Trương Văn Thành, thôn Chão Mới, xã Giáp Sơn, huyện Lục Ngạn chia sẻ, khi gia đình sử dụng phân bón NPK 5.10.3 và NKP12.5.10 Lâm Thao khép kín trên cây vải giúp quả vải tròn, đồng đều, tỷ lệ quả loại 1 nhiều, mã quả đẹp, khi chín có màu đỏ tươi nhiều nước ăn ngọt và thơm hơn so với vải trồng ở vườn đối chứng, đặc biệt là có nhiều thương lái đăng ký mua.

Từ kết quả trên, cơ quan chuyên môn khuyến cáo bà con nông dân nên áp dụng đúng quy trình kỹ thuật chăm sóc cho cây vải, đặc biệt là bón phân đúng cân đối, hợp lý sẽ giúp cho cây vải cân bằng giữa quá trình sinh trưởng dinh dưỡng và quá trình sinh trưởng sinh thực. Để tỷ lệ ra hoa và đậu quả trên cây vải thiều đạt cao, bà con nên sử dụng phân bón NPK 5.10.3 và NKP12.5.10 Lâm Thao khép kín với hàm lượng cụ thể: Bón phục hồi sau thu hoạch 5 kg/cây phân NPK 5.10.3 và 2 kg/cây phân NPK 12.5.10; bón phân NPK 12.5.10  giai đoạn đón hoa vào tháng 1 năm sau 2,5 kg/cây và bón thúc quả khoảng tháng 4 với mức 2,5 kg/cây. Qua đó, đề nghị Công ty Cổ phần Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao tiếp tục triển khai mô hình ở những năm tiếp theo để đánh giá, so sánh hiệu quả kinh tế và nhân ra diện rộng.

Bài: Hương Giang