Bắc Giang là tỉnh trung du miền núi có điều kiện khí hậu thời tiết ôn hòa, nguồn thức ăn dồi dào… phù hợp cho phát triển chăn nuôi đại gia súc, đặc biệt là phát triển chăn nuôi bò theo quy mô gia trại, trang trại.

Hàng chục năm nay nhiều hộ nông dân trong tỉnh đã nhận thấy tiềm năng do thiên nhiên ưu đãi để phát triển chăn nuôi bò. Nhưng người dân chỉ chăn nuôi theo kinh nghiệm, việc áp dụng khoa học kỹ thuật còn hạn chế, mỗi gia đình nuôi một vài con và hầu hết là giống bò cỏ của địa phương nên giá trị kinh tế thấp.

Nhằm chuyển giao tới bà con nông dân những tiến bộ kỹ thuật mới trong chăn nuôi, từng bước khắc phục hiện tượng cận huyết, cải thiện tầm vóc, thể trạng của đàn bò ở nhiều địa phương, tỉnh đã tích cực triển khai thực hiện chương trình cải tạo đàn bò thông qua chính sách hỗ trợ nông dân phát triển nuôi bò, phối hợp với Trạm Khuyến nông các huyện tổ chức tập huấn kỹ thuật cho nông dân, khuyến khích các hộ tích cực tham gia thực hiện cải tạo đàn bò bằng cách sử dụng bò đực giống tốt, áp dụng phương pháp thụ tinh nhân tạo… Minh chứng là kết quả của chương trình Sind hóa đàn bò do Trung tâm KN triển khai từ năm 2001 -2013 đã giúp người dân địa phương chủ động được nguồn giống, từng bước nâng cao chất lượng trong chăn nuôi và mở ra hướng nuôi mới đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Giai đoạn này, mỗi năm, Trung tâm KN cấp phát khoảng 10.000 liều tinh cọng rạ cho dẫn tinh viên phối giống cho bò cái, đặc biệt bằng cách thụ tinh nhân tạo tinh bò BBB có con đã đẻ sinh đôi như con bò của gia đình bà Nguyễn Thị Bộ ở thôn Trung Sơn, xã Thái Sơn, huyện Hiệp Hòa. Bê con sinh ra có trọng lượng từ 20-25 kg/1 con, sinh trưởng và phát triển tốt. Năm 2016, thực hiện Quyết định 50/2014/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định 668/2015/QĐ-UBND của UBND tỉnh về việc quy định chính sách hỗ trợ chăn nuôi nông hộ giai đoạn 2016-2020, Trung tâm KN phối hợp với Trạm Khuyến nông huyện Hiệp Hòa, Lạng Giang, Yên Dũng và Việt Yên triển khai hỗ trợ 5.000 liều tinh bò Brahman đỏ (Mỹ) và tinh bò Charolais (Pháp)và vật tưcho 17 dẫn tinh viên của bốn huyện thực hiện thụ tinh nhân tạo cho đàn bò sinh sản trên địa bàn. Đến nay đã giao được gần 2.100 liều tinh và vật tư. 

Năm 2017, theo kế hoạch Trung tâm KN dự kiến hỗ trợ 5.000 liều tinh bò cho các hộ nông dân trên địa bàn huyện Lạng Giang, Hiệp Hòa và Yên Dũng.

Song song với những kết quả về giá trị kinh tế mà chương trình Sind hóa đàn bò mang lại, trong những năm qua Trung tâm còn đào tạo được đội ngũ dẫn tinh viên có tay nghề cao để thực hiện chương trình cải tạo đàn bò. Hiện nay, toàn tỉnh có khoảng 40 dẫn tinh viên đang thực hiện rất tốt công tác thụ tinh nhân tạo. Điển hình như anh Hoàng Trọng Biển ở xã Tân Hưng, huyện lạng Giang và anh Phạm Văn Khương ở xã Hương Lâm, huyện Hiệp Hòa, mỗi năm phối được từ 1.000 - 1.500 liều tinh cho bò cái, tỷ lệ phối giống đạt 70-75% 

Bên cạnh đó, hàng năm Trung tâm KN phối hợp với Trạm Khuyến nông các huyện, thành phố mở nhiều lớp tập huấn cho người chăn nuôi giúp họ nhận biết một số giống bò lai, phát hiện bò động dục, hướng dẫn quy trình chăm sóc bò có chửa và bê sơ sinh đến trưởng thành; cán bộ khuyến nông thường xuyên kiểm tra, theo dõi tình hình dịch bệnh để đảm bảo con giống phát triển theo đúng yêu cầu và tiêu chuẩn. Do vậy số bê lai sau khi sinh đều có trọng lượng đạt từ 23-27 kg/con, nặng hơn bê cỏ từ 5-7 kg/con; khả năng sinh trưởng nhanh hơn bê cỏ, trong thời gian 06 tháng đạt trọng lượng từ 80-100 kg bằng giống bê cỏ nuôi trong gần 01 năm.

Nhờ áp dụng đúng phương pháp chăn nuôi nên một số hộ chăn nuôi trên địa bàn tỉnh mở rộng quy mô và tăng số lượng đàn như gia đình anh Nguyễn Văn Tuấn ở thôn Ve, xã Đại Hóa, huyện Tân Yên, nhờ 01 con bò đực giống lai Sind anh được hỗ trợ mua năm 2014, sau hơn 02 năm đã có hàng trăm con bò cái được phối giống, bê con sinh ra đều to khỏe hơn bê bình thường. Việc triển khai chương trình cải tạo đàn bò không chỉ tăng tổng đàn mà chất lượng đàn bò của tỉnh cũng ngày càng được nâng cao với tỷ lệ bò zêbu hiện nay chiếm tỷ lệ gần 50% tổng đàn bò của tỉnh. Trong đó, các địa phương có tỷ lệ bò Zêbu hoá cao là Lạng Giang, Yên Dũng, Tân Yên, Hiệp Hòa và Việt Yên.

Trong điều kiện ngành chăn nuôi đang gặp một số khó khăn như dịch bệnh tai xanh trên đàn lợn, dịch cúm gia cầm trên đàn gia cầm, thủy cầm, việc ngành nông nghiệp tỉnh lựa chọn bò là một trong những con chủ lực để phát triển chăn nuôi hàng hoá và đang chú trọng cải tạo nâng cao chất lượng đàn bò là hướng đi đúng, góp phần giúp người dân nắm vững phương pháp chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh, nâng cao chất lượng chăn nuôi và tăng thu nhập cho người dân. 

Bài, ảnh: Hương Giang