Tình trạng ô nhiễm môi trường đang xảy ra nghiêm trọng trong nuôi trồng thủy sản do phần lớn các chất hữu cơ dư thừa, thức ăn, phân và rác thải khác đọng lại dưới đáy ao; việc hình thành lớp bùn đáy do tích tụ lâu ngày của các chất hữu cơ, cặn bã là nơi sinh sống của các vi sinh vật gây thối. Do vậy, ô nhiễm nguồn nước đang là vấn đề mà người chăn nuôi thủy sản quan tâm.

Dưới tác động của vi sinh vật và các quá trình phân hủy tự nhiên, chất thải chuyển thành Amoni, Nitorat, Photphat... các chất khoáng đã kích thích sự phát triển của tảo dẫn đến hiện tượng nở hoa của tảo trong ao. Thêm vào đó, các độc tố phát sinh từ quá trình phân hủy các chất thải trong ao nuôi và sự tàn rụi của tảo làm cho môi trường nuôi nhanh chóng bị suy thoái, từ đó làm cho các đối tượng nuôi dễ bị nhiễm bệnh, thiếu oxy hay nhiễm độc tính của các chất chuyển hoá.

Ông Ngô Văn Hiếu- PGĐ Trung tâm KN cho biết, từ năm 2016 Trung tâm KN đã xây dựng mô hình dùng các dòng chế phẩm sinh học thế hệ mới đưa vào nuôi trồng thủy sản nhằm đảm bảo hiệu quả kinh tế cao, giúp người nuôi cás ít phải thay nước mà chất lượng nước trong ao nuôi vẫn đảm bảo tiêu chuẩn trong giới hạn cho phép, thân thiện với môi trường để xử lý môi trường nước làm cho môi trường ao nuôi trong sạch hơn. Qua 3 năm thực hiện mô hình, đến nay thu được kết quả khả quan. Các loại sản phẩm đưa vào môi trường nước đều đảm bảo, cá sinh trưởng tốt không bị dịch bệnh. Đặc biệt sau 8 tháng nuôi, năng suất cá ở ao có sử dụng chế phẩm sinh học đạt 15 tấn/ha, trong khi đó ở ao nuôi không sử dụng chế phẩm sinh học chỉ đạt 8-10 tấn/ha.

Điển hình là gia đình anh Thân Văn Doanh ở thôn Hạ, xã Song Mai, TP Bắc Giang, năm 2016 được Trung tâm KN lựa chọn xây dựng mô hình xử lý tại chỗ môi trường ao nuôi thủy sản bằng chế phẩm sinh học với diện tích 0,5 ha. Kết quả anh Doanh thấy nguồn nước xanh và sạch hơn, đặc biệt đàn cá luôn khỏe mạnh, nhanh lớn, ít dịch bệnh, cá không bị chết như trước.

Chia sẻ kinh nghiệm chăn nuôi, anh Thân Văn Doanh  cho biết đầu chu kỳ nuôi cứ 15 ngày xử lý nước một lần, cuối chu kỳ lượng phân và thức ăn tồn đọng dưới đáy ao nhiều thì 7 ngày xử lý ao một lần và thường dùng vôi bột với lượng từ 2-4kg/100m3 nước để tiêu diệt mầm bệnh, 2 đến 3 ngày sau đó thì dùng chế phẩm sinh học ANZ  để làm sạch môi trường và cải tạo ao nuôi. Hàng tháng người nuôi chỉ nên sử dụng 1-2 lần chế phẩm sinh học để khử trùng nguồn nước. Tuyệt đối không được xả phân chuồng trực tiếp xuống đáy ao nuôi. Từ cách làm đó, sản lượng cá nâng lên đáng kể, đem lại hiệu quả kinh tế cao cho gia đình. Trước kia khi chưa xử lý môi trường với cùng diện tích đó anh thu được 4 tấn cá/vụ, sau khi dùng chế phẩm sinh học xử lý môi trường sản lượng tăng lên từ 5- 5,5 tấn/vụ.

Cùng với gia đình anh Doanh, tham gia sử dụng chế phẩm sinh học xử lý tại chỗ môi trường ao nuôi, các hộ khác đều thấy hiệu quả rõ nét. Chính vì vậy từ năm 2016 cho đến nay, Trung tâm KN đều triển khai nhân rộng ra các địa phương trong tỉnh như các hộ gia đình ở huyện Tân Yên, Hiệp Hòa, Việt Yên và thành phố Bắc Giang.

Gia đình anh Dương Văn Tuệ ở thôn 1, xã Việt Tiến, huyện Việt Yên mới tham gia mô hình do Trung tâm KN triển khai nhưng anh nhận thấy, môi trường ao nuôi trong sạch, cá khỏe mạnh. Anh Tuệ cho biết, vào thời điểm này ở những năm trước, mặt nước ao thường hay có màng, rêu xanh đen, cá hay nổi đầu nhưng năm nay không có hiện tượng như vậy, thay vào đó là màu nước đẹp, cá khỏe mạnh, ăn tốt không bị nổi đầu vào những ngày thời tiết thay đổi.

Hiện nay, các vùng nuôi cá của tỉnh Bắc Giang lượng nước đáp ứng cho việc nuôi cá thay nước định kỳ không nhiều, nhất là vào mùa khô nên việc ứng dụng mô hình nuôi ít thay nước là phù hợp. Chính vì vậy muốn nâng cao hiệu quả trong vùng nuôi ít thay nước thì việc xử lý tại chỗ môi trường nước trong ao nuôi tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng thủy sản pháp triển, hạn chế dịch bệnh là giải pháp rất cần thiết và khả thi.

Bài, ảnh: Hương Giang