Tận dụng diện tích sườn đê rộng và nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương, một số hộ dân ở thôn Xuân Trung, xã Xuân Phú, huyện Yên Dũng đã lựa chọn nghề nuôi dê cỏ thả tự nhiên, vừa góp phần tăng thu nhập và tạo công ăn việc làm cho lao động nhàn rỗi của gia đình.

Gia đình bà Đào Thị Quảng là một điển hình. Cách đây 5 năm về trước bà được người anh trai giới thiệu về giống dê cỏ và trực tiếp bán giống cho bà nuôi. Ban đầu chỉ là một con dê cái, sau đó nhờ đàn dê của các hộ ở thôn phối giống, năm sau bà Quảng nhân đàn lên 3 con và đến nay tổng đàn được 14 con. Năm nay do điều kiện thời tiết thuận lợi, nguồn cỏ dồi dào nên dê nhanh lớn và bán được giá. Từ đầu năm đến nay gia đình bà bán được 3 con dê thịt, với giá dao động từ 130 - 150 nghìn đồng/kg, bà thu về hơn 10 triệu đồng. Nhờ vậy, bà Quảng có của để riêng và chi tiêu sinh hoạt hằng ngày cho gia đình.

Bà Quảng cho biết, thời gian dê con trưởng thành và cho sinh sản chỉ từ 7 đến 12 tháng, thời điểm này dê sẽ đạt trọng lượng từ 30-35kg/con, trung bình hai năm dê đẻ khoảng 3 lứa, mỗi lứa từ 1-2 con. Chuồng trại không đòi hỏi diện tích lớn nên cũng không tốn kém nhiều. Dê ít bị dịch bệnh, có sức đề kháng cao, chịu khó tự kiếm ăn nên phù hợp với chăn thả tự nhiên nên chăn nuôi không vất vả. Dê là loài động vật ăn tạp, hầu như tất cả các loại lá cây rừng đều có thể là thức ăn của chúng. Hơn nữa nhu cầu tiêu thụ dê ở địa phương phục vụ cho đám xá và ở các nhà hàng quanh huyện tương đối cao nên người dân rất yên tâm về đầu ra. “Nuôi dê cần siêng năng. Muốn dê mau lớn đỡ bệnh tật, ngoài việc phải cho ăn thức ăn sạch, khô nước, tránh chăn thả vào lúc trời mưa, thi thoảng cho ăn một ít ngô lúa để dê tăng sức đề kháng và chóng lớn. Dê thường hay bị chướng bụng, bại liệt và một số bệnh lây nhiễm như long móng, lở mồm. Những lúc dê bị bệnh cần tách đàn và kiên trì chăm sóc. Chủ yếu chúng tôi vẫn dùng một số loại thuốc Nam để chữa bệnh cho dê” - bà Quảng vui vẻ chia sẻ.  

Ngoài bà Quảng, tại thôn Xuân Trung còn có 3 hộ nuôi dê cỏ với tổng đàn gần 50 con cũng khẳng định nuôi dê vừa nhàn vừa tăng thêm thu nhập cho gia đình. Người nuôi không cần mất thời gian đi chăn mà chỉ cần lùa đàn ra đê thả rồi chúng tự đi kiếm tìm thức ăn đến tối tự tìm đường về. Tuy nhiên, thả dê theo phương thức tự do sẽ khiến người nuôi khó quản lý tổng đàn và kiểm soát dịch bệnh. Do đó, để nuôi dê trở thành một “nghề” thật sự hiệu quả cao thì người nông dân cần có sự đầu tư về vốn, thiết kế chuồng trại khoa học và áp dụng kỹ thuật theo quy trình.

Bên cạnh xã Xuân Phú, tại xã Lãng Sơn có một vài hộ nuôi dê lai như dê Bách Thảo. Đây là giống dê tăng trọng nhanh, trọng lượng lớn nhưng tỷ lệ mỡ cao, người tiêu dùng kén mua. Trong khi đó đàn dê cỏ ở xã Xuân Phú là giống dê cỏ địa phương, trọng lượng xuất thịt thường dao động từ 20 - 30kg, tuy chậm lớn nhưng thịt săn chắc, thơm ngon, bán được giá và không sợ lỗ.

Bài, ảnh: Ngọc Diệp